
Hoe ondersteun ik mijn kind?
De examenperiode is voor veel gezinnen een intensieve tijd. Niet alleen voor leerlingen, maar zeker ook voor ouders. Je ziet je kind worstelen met stress, onzekerheid en prestatiedruk. Misschien ligt je kind ’s avonds wakker, reageert sneller geïrriteerd of trekt zich juist terug. Als ouder wil je niets liever dan helpen, maar hoe doe je dat zonder extra druk te veroorzaken?
Bij Exambooks helpen we leerlingen met overzichtelijke samenvattingen, maar we geloven ook sterk in de rol van ouders. Daarom hebben we hieronder 10 praktische en bewezen examentips voor ouders verzameld. Deze tips helpen je om examenstress te verminderen, motivatie en zelfvertrouwen te vergroten en een fijne leeromgeving thuis te creëren
Lees rustig verder en haal eruit wat past bij jouw kind.
Tip 1
Blijf rustig: Jouw houding bepaalt de sfeer
Tijdens de examenperiode kijken kinderen (vaak onbewust) extra naar hun ouders. Ze voelen feilloos aan hoe jij erin staat. Ben je gespannen, ongeduldig of voortdurend bezorgd? Dan vergroot dat de druk die zij al ervaren. Ben jij daarentegen rustig en straal je vertrouwen uit, dan werkt dat juist kalmerend.
Dit betekent niet dat je geen zorgen mág hebben. Die zijn heel normaal. Maar probeer ze niet (constant) te uiten in bijzijn van je kind. Zinnen als “ik hoop zó dat het goed gaat” of “wat als je zakt?” zijn goedbedoeld, maar verhogen de spanning.
Spreek daarom jouw vertrouwen uit. Falen is niet het einde, maar een kans om het opnieuw te proberen.
Tip 2
Toon interesse, maar vermijd controle
Veel ouders maken (logisch) de fout om tijdens de examens extra te gaan controleren. Heb je al geleerd?, Wat staat er morgen op de planning?, Heb je dit vak wel serieus genomen? Hoe goed bedoeld ook, dit kan voelen als wantrouwen. Probeer interesse te tonen zonder te sturen of te controleren. Stel open vragen en luister vooral. Voorbeelden van helpende vragen:
- “Hoe ging het leren vandaag?”
- “Waar ben je nu mee bezig?”
- “Wat helpt jou het meest op dit moment?”
Door interesse te tonen in plaats van controle uit te oefenen, voelt je kind zich serieus genomen. Dat vergroot de kans dat hij of zij zelf verantwoordelijkheid neemt — en dat is precies wat je wilt in deze fase.
Tip 3 | Normaliseer stress en spanning
Veel leerlingen denken dat stress betekent dat ze het niet aankunnen. Dat is een misverstand. Spanning hoort bij presteren, zeker bij iets belangrijks als examens. Als ouder kun je enorm helpen door stress te normaliseren. Deel eventueel eigen ervaringen en benoem dat zenuween normaal zijn. Leg uit dat stress niet slecht is, maar een teken dat iets belangrijk is
Wanneer een kind begrijpt dat spanning “erbij hoort”, verdwijnt vaak een groot deel van de angst. Het voorkomt dat stress omslaat in faalangst.
Zeg bijvoorbeeld:
“Het is logisch dat je zenuwachtig bent. Dat laat zien dat je het serieus neemt.”
Tip 4 – Help bij structuur en planning (zonder over te nemen)
Een van de grootste oorzaken van examenstress is gebrek aan overzicht. De hoeveelheid stof voelt overweldigend. Als ouder kun je hier veel betekenen — mits je niet alles overneemt.
Wat je wél kunt doen:
samen een realistische planning maken
helpen prioriteiten te stellen
meedenken over wat eerst en wat later kan
Wat je beter niet kunt doen:
constant controleren of de planning gevolgd wordt
zelf de leiding volledig overnemen
boos worden als iets anders loopt dan gepland
Structuur geeft rust. En overzicht maakt leren behapbaar. Hulpmiddelen zoals overzichtelijke samenvattingen kunnen hier enorm bij helpen, omdat ze de leerstof terugbrengen tot de kern.
Write content to help your customers to better understand your products or policies.
Write content to help your customers to better understand your products or policies.
Learn more
Product specification
Showcase specifications about a product to help your customers making an informed decision about their purchase.
Value 2
Value 3
Tip 5 – Zorg voor balans tussen leren en ontspanning
Tijdens de examenperiode hebben veel ouders de neiging om ontspanning te beperken: minder sport, minder afspreken, minder vrije tijd. Het idee is vaak: “nu moet alles wijken voor school”. Toch werkt dit in de praktijk vaak averechts.
De hersenen hebben rust nodig om informatie te verwerken. Juist tijdens ontspanning worden verbanden gelegd en blijft leerstof beter hangen. Langdurig en onafgebroken leren leidt eerder tot vermoeidheid, frustratie en blokkades.
Als ouder kun je helpen door:
pauzes te stimuleren
ontspanning toe te staan (sport, muziek, even naar buiten)
niet elk vrij moment te labelen als “zonde van de tijd”
Balans is hier het sleutelwoord. Dat betekent niet dat leren onbelangrijk is, maar wel dat ontspanning een onderdeel van succesvol leren is. Een uitgeruste leerling leert effectiever en met meer zelfvertrouwen.
Heading
Tip 6 – Creëer een rustige leeromgeving thuis
De omgeving waarin je kind leert, heeft grote invloed op concentratie en motivatie. Een rommelige, drukke of lawaaierige omgeving kan onbewust voor extra stress zorgen.
Je hoeft geen perfecte studeerkamer te creëren, maar een paar aanpassingen helpen enorm:
een vaste, rustige studieplek
zo min mogelijk afleiding (telefoon uit zicht)
voldoende licht en frisse lucht
een opgeruimde tafel
Betrek je kind hierbij. Samen de leerplek verbeteren geeft eigenaarschap en zorgt meteen voor mentale rust. Veel ouders onderschatten hoe groot dit effect is.
Een overzichtelijke leeromgeving werkt het beste in combinatie met overzichtelijk leermateriaal. Wanneer de stof helder en compact is, voelt leren minder zwaar en beter behapbaar.
Tip 7 – Geef positieve feedback (ook als het moeilijk gaat)
In de examenperiode ligt de focus vaak op cijfers. Toch is juist inzet minstens zo belangrijk. Wanneer leren moeilijk gaat of resultaten tegenvallen, hebben leerlingen vooral behoefte aan erkenning.
Als ouder kun je veel betekenen door:
inzet te benoemen (“ik zie hoe hard je werkt”)
kleine successen te vieren
niet alleen te reageren op cijfers, maar op het proces
Positieve feedback vergroot het zelfvertrouwen en verlaagt de angst om te falen. Het motiveert om door te zetten, juist wanneer het spannend wordt.
Let op: positief zijn betekent niet dat alles goedgepraat moet worden. Het betekent dat je naast realistisch ook bemoedigend bent.
Tip 8 – Vermijd verwijten en blijf vooruitkijken
ACOOORDEON
Zinnen als “had je maar eerder begonnen” of “dit zei ik toch al maanden geleden” zijn menselijk, maar helpen niet meer. Tijdens de examenperiode kunnen ze zelfs verlammend werken.
Je kind weet meestal zelf heel goed wat er beter had gekund. Verwijten vergroten schaamte, stress en afstand. Dat maakt het lastiger om samen vooruit te kijken.
Wat helpt wél:
focussen op wat nú mogelijk is
samen oplossingen zoeken
realistische doelen stellen
Door vooruit te kijken in plaats van terug, laat je zien dat je naast je kind staat. Dat gevoel van steun is cruciaal in een periode waarin de druk hoog is.
Tip 9 – Zorg voor voldoende slaap en vaste ritmes
In de examenperiode is slaap misschien wel de meest onderschatte succesfactor. Veel leerlingen proberen ’s avonds langer door te leren of blijven hangen op hun telefoon om “even te ontspannen”. Het gevolg: vermoeidheid, minder concentratie en een slechter geheugen.
Tijdens de slaap wordt leerstof opgeslagen in het geheugen. Te weinig slaap betekent dus letterlijk minder rendement van het leren.
Als ouder kun je helpen door:
vaste bedtijden aan te moedigen
schermgebruik in de avond te beperken
het belang van slaap te blijven benoemen
Voor de meeste examenleerlingen is 8 tot 9 uur slaap per nacht ideaal. Liever iets minder leren met voldoende slaap, dan andersom. Een uitgerust hoofd presteert beter — zeker tijdens examens.
Tip 1 | Blijf rustig: jouw houding bepaalt de sfeer
Extra tip – Voeding als stille kracht tijdens examens
Voeding heeft meer invloed op concentratie en stress dan veel ouders denken. Tijdens de examenperiode grijpen leerlingen sneller naar snelle suikers, energiedrankjes en snacks. Deze geven korte energiepieken, gevolgd door vermoeidheid en onrust.
Je kunt je kind helpen door:
te zorgen voor regelmatige, gezonde maaltijden
voldoende water en thee aan te bieden
suiker- en cafeïne-inname te beperken
Voeding die helpt bij focus:
volkorenproducten
fruit en groenten
noten
eiwitten (zoals yoghurt, eieren, vis)
Je hoeft geen streng dieet te volgen. Het gaat om balans. Een stabiel energieniveau helpt je kind om langer geconcentreerd te blijven en zich rustiger te voelen.
Heading
Use this text to share information about your brand with your customers. Describe a product, share announcements, or welcome customers to your store.
Write content to help your customers to better understand your products or policies.
Write content to help your customers to better understand your products or policies.
Write content to help your customers to better understand your products or policies.
About
Featured content
Organize content into multiple columns to share useful information to your customers about your products, values...
Column title
Pair text with an image to focus on your chosen product, collection, or blog post. Add details on availability, style, or even provide a review.
Column title
Pair text with an image to focus on your chosen product, collection, or blog post. Add details on availability, style, or even provide a review.
Column title
Pair text with an image to focus on your chosen product, collection, or blog post. Add details on availability, style, or even provide a review.
